راهکارهای مردمی شدن دستگاه قضایی جهت کاهش جرایم در پرتو برنامه تحول قوه قضاییه

چکیده

مردمی شدن دستگاه قضایی از موضوعات مهم در نظام حقوقی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران است که در این پژوهش به نقش در کاهش جرایم پرداخته شده است. پرسش این است که مهم¬ترین راهکارهای مردمی شدن دستگاه قضایی در راستای کاهش جرایم از منظر برنامه تحول قوه قضاییه چیست؟ نتایج نشان داده است که اصول قانون اساسی از جمله اصل حقوق ملت در فصل سوم قانون اساسی، اصل 26 قانون اساسی با حمایت از تشکیل صنف و انجمن، اصل 168 قانون اساسی با حمایت از دادخواهی و اصل 90 قانون اساسی با حمایت از مردم برای رسیدگی به وضع قوای سه گانه و همچنین به صورت اختصاصی، دستورالعمل نحوه مشارکت و تعامل نهادهای مردمی با قوه قضاییه ابلاغیه، 6/12/1398 و سند تحول و تعالی قوه قضاییه ابلاغ شده در تاریخ 8/2/1403 نقش مهمی در مردمی شدن قوه قضاییه به انحاء مختلف دارند. با این¬حال برای بهبود شرایط و عملیاتی نمودن مردمی شدن دستگاه قضایی نیازمند توسعه راه¬های ارتباطی از طریق تلفن، شبکه¬های اجتماعی، دیدارهای مردمی در سطح استانی و شهرستانی از طریق گفت¬وگوی بی¬واسطه مقامات قضایی از جمله دادگستری¬های استان و شهرستان با عموم مردم است. ضمن اینکه حمایت از استقلال نهادهای قضایی غیردولتی نظیر کانون¬های وکلا و نهادهای حامی حبس¬زدایی و مبارزه با فساد نقش مهمی در کاهش جرایم دارند. در مرحله تعیین مجازات نیز حمایت از رویکردهای مجازات¬های اجتماعی جایگزین و حبس¬زدایی مطرح شده از سوی نهادهای قضایی غیرحاکمیتی نظیر نهادهای صلح و سازش مردمی برای مقابله با حبس¬های طولانی مدت و جرایم غیرعمد و قصاص، مصادیق مردمی شدن دستگاه قضایی محسوب می¬شوند. در مقاله حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانه¬ای استفاده شده است.