بررسی تطبیقی حق آموزش کودکان در فقه امامیه و کنوانسیون حقوق کودک
کلمات کلیدی:
کودک, فقه امامیه, کنوانسیون حقوق بشر, مطالعه تطبیقی, کرامت انسانیچکیده
حق آموزش از بنیادیترین حقوق بشری است که ریشه در کرامت ذاتی انسان دارد. این حق نهتنها در اسناد حقوق بینالملل، بلکه در منابع دینی و فقهی نیز مورد تأکید قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به مطالعه تطبیقی میان دیدگاه فقه امامیه و کنوانسیون حقوق کودک درباره حق آموزش کودکان پرداخته است. هدف آن است که نقاط اشتراک و افتراق این دو دیدگاه فکری شناسایی شده و بسترهای مشابهو تکامل متقابل آنها بررسی شود. از منظر فقه امامیه، تأکید بر اهمیت تعلیم و تربیت کودکان از سنین اولیه با استناد به آیات، روایات و فتاوای فقها به وضوح قابل مشاهده است؛ به گونهای که آموزش را نه صرفاً حقی برای کودک، بلکه والدین و حکومت مسئول این مهم هستند. در مقابل، کنوانسیون حقوق کودک (مصوب ۱۹۸۹ میلادی)، با تأکید بر اصل برابری، آزادی و کرامت انسانی، حق آموزش را به عنوان یک حق جهانی، غیرقابل سلب و قابل مطالبه از دولتها مطرح میسازد. این پژوهش نشان میدهد که هرچند در ساختار و مبانی، تفاوتهایی میان فقه امامیه و نظام حقوق بشر بینالمللی دیده میشود، اما در عمل، هر دو بر اهمیت آموزش به عنوان عاملی کلیدی برای رشد شخصیت کودک، ارتقاء کیفیت زندگی و تحقق عدالت اجتماعی تأکید میکنند. همچنین، اشاره میشود که میتوان از ظرفیتهای فقهی برای بومیسازی مفاد کنوانسیون در جوامع اسلامی بهره گرفت. نتایج این تحقیق میتواند به طراحان سیاست آموزشی، قانونگذاران، حقوقدانان و مصلحان اجتماعی در اتخاذ رویکردی ترکیبی و جامع نسبت به حقوق کودکان در زمینه آموزش کمک کند.
مراجع
Ansari, G., & Colleagues. (2004). Encyclopedia of Children's Rulings and Their Evidences. Jurisprudential Center of the Immaculate Imams.
Halabi, A. a.-S. (1983). Al-Kafi fi al-Fiqh. Maktabat al-Imam Amir al-Mu'minin Ali.
Majlisi, M. B. (1983). Bihar al-Anwar. Al-Wafa Foundation.
Mohammadian, B. (2007). Another Look at Children's Rights from the Perspective of Islam. Parent-Teacher Association.
Najafi, M. H. Jawahir al-Kalam. Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
Nuri Tabarsi, M. H. (1987). Mustadrak al-Wasa'il. Al al-Bayt Institute for the Revival of Heritage.
Saduq, A. J. f. M. i. A. i. a.-H. i. B. (1995a). Al-Khisal. Islamic Publishing Institute.
Saduq, A. J. f. M. i. A. i. a.-H. i. B. (1995b). Ilal al-Shara'i. Dar al-Hujjah Institute for Culture.
Subhi, S. Nahj al-Balaghah. Dar al-Hijrah Publications.
Tabarsi, A. A. a.-F. i. a.-H. (1993). Tafsir Majma' al-Bayan. Dar al-Fikr.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Nozhat Paksaz (Author); Mostafa Bagheri (Corresponding author); Zohre Shoaei (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
