دامنه مسؤولیت مدنی حاکمیت در قبال کودکان آسیبدیده با تکیه بر رویه قضایی
کلمات کلیدی:
اقدامات تأمینی, اقدامات جبرانی, دامنه, رویه قضایی, مسؤولیت مدنیچکیده
چکیده: کودکان به سبب وضعیت خاص جسمی، روانی و اجتماعی، نیازمند حمایتهای ویژه و مؤثر حاکمیت در حوزههای مختلف بهداشتی، آموزشی، قضایی، اجتماعی و رفاهی هستند. ازاینرو، اقدامات پیشگیرانه و تأمینی دولت در قبال آنها، نهتنها واجد جنبه اخلاقی، بلکه دارای ماهیت حقوقی و الزامآور بوده و قصور در انجام آن، میتواند زمینهساز بروز خسارت و تبعاً طرح دعوای مسؤولیت مدنی یا کیفری علیه دولتها شود. ازآنجاکه مسؤولیت مدنی حاکمیت در قبال کودکان آسیبدیده، بهعنوان بخشی از تعهدات بنیادین دولتها در نظامهای حقوقی معاصر، امری پذیرفتهشده است، این پژوهش با روش نظری ـ تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای، قوانین، اسناد بینالمللی، دکترین حقوقی و رویهی قضایی، بیشتر به تبیین دامنهی این مسؤولیت در حمایت از کودکان پرداخته است. یافتهها حاکی از آن است که تعهدات دولتها دراینخصوص منحصر به جبران خسارت پس از وقوع آسیب نیست، بلکه شامل مرحله سیاستگذاری و قانونگذاری، ایجاد سازوکارهای حمایتی، آموزش و نظارت بر مأموران، هماهنگی میان نهادهای متولی، شناسایی و مداخله زودهنگام و اتخاذ تدابیر تأمینی نیز میشود. علاوهبراین، خسارات قابل جبران در این حوزه، خسارات معنوی، هزینههای درمان، توانبخشی، حمایتهای روانی و اجتماعی و سایر اقدامات ترمیمی متناسب با منافع عالیه کودک را در بر میگیرد. بررسی تطبیقی موضوع نیز مؤید آن است که دامنه مسؤولیت مدنی حاکمیت نسبت به کودکان در نظامهای حقوقی معاصر بهسوی تفسیری موسع از اقدامات پیشگیرانه، تأمینی و جبرانی دولت در حال گسترش است.
مراجع
Abbasi Kalimani, A. (2016). Children's Rights in the Iranian Legal System. Mizan.
Al-Najafi, M. H. (1984). Jawahir al-Kalam fi Sharh Shara'i al-Islam (7th ed., Vol. 21, 26). Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Al-Naraqi, A. (1996). Awa'id al-Ayyam (1st ed.). Islamic Propagation Office of the Qom Seminary.
Al-Sanhuri, A. a.-R. A. (1952). Al-Wasit fi Sharh al-Qanun al-Madani al-Jadid (Vol. 1). Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Al-Tabatabaei, S. A. (1990). Riyad al-Masa'il (1st ed., Vol. 12, 14). Islamic Publishing Institute.
Al-Tuni, A. (1992). Al-Wafiya fi Usul al-Fiqh. Majma' al-Fikr al-Islami.
Bahrami Ahmadi, H. (2011). Non-Contractual Liability (Civil Liability). Imam Sadiq University.
Cooke, J. (2011). Law of Tort (10th ed.). Pearson Education Limited.
Craig, P. (2021). Administrative Law (9th ed.). Sweet & Maxwell.
Elliott, C., & Quinn, F. (2017). Tort Law (11th ed.). Pearson Education Limited.
Emami, S. H. (2009). Civil Law (29th ed., Vol. 1). Eslamieh Publications.
Fortin, J. (2009). Children's Rights and the Developing Law (3rd ed.). Cambridge University Press.
Giliker, P. (2010). Vicarious Liability in Tort: A Comparative Perspective. Cambridge University Press.
Goldouzian, I. (2011). Special Criminal Law: Crimes Against Bodily Integrity, Moral Personality, Property and Ownership, Security, and Public Peace (18th ed.). University of Tehran.
Harlow, C. (2005). Understanding Tort Law (3rd ed.). Sweet & Maxwell.
Harpwood, V. (2009). Modern Tort Law (7th ed.). Routledge Publishing.
Herring, J. (2018). Vulnerability, Childhood and the Law. Springer.
Katouzian, N. (1995). Obligations Outside Contract: Non-Contractual Liability. University of Tehran.
Khajeh Nouraldini, R., & Mirabi, S. P. (2022). The Rights of Migrant Children in National and International Instruments. Quarterly Journal of Legal Civilization, 5(12).
Lalehzari, M., Daryabi, R., & Maqsoudi, R. (2020). A Case-Based Study of Moral Damages Inflicted on Children in English and Iranian Law. Quarterly Journal of Excellence in Law(5).
Mazeaud, J. H. L., Chabas, F., & Juglart, M. d. (1991). Leçons de droit civil (8th ed., Vol. I, Tome II). Montchrestien.
Paron, K., & Markina, A. (2024). Child Vulnerability within the Legal System. Springer.
Safaei, S. H., & Rahimi, H. (2018). Comparative Civil Liability. Shahr-e Danesh Institute for Legal Studies and Research.
Safaei, S. H., & Rahimi, H. (2022). Civil Liability (Obligations Outside Contract) (17th ed.). SAMT Publications.
Weill, A. (1971). Droit civil, les obligations. Dalloz.
Zarei, M. H. (2005). Administrative Law I. Tehran: Shahid Beheshti University.
Zargari, M. (2016). State Responsibility Regarding Children's Rights. Malard.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Amin Fekri (Author); Sayyed Mohsen Hoseini Pouya (Corresponding author); Roohollah Akhoundi Roshanavand (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.