پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 2024 12 25 A Jurisprudential Examination of Civil Liability in Artificial Intelligence Technology بررسی فقهی مسئولیت مدنی در فناوری هوش مصنوعی 49 66 10.61838/csjlp.6.4.4 FA الهام السادات حسینی دانشجو دکتری، گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل. ایران مهدی محمدیان امیری استادیار،گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل. ایران. محمدعلی خیراللهی استادیار،گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحد بابل ،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل. ایران. Journal Article 2024 09 20 <p>The expansion of modern technologies and the consequent legal challenges necessitate aligning regulations with these domains. One such instance is artificial intelligence (AI) technology. Establishing a clear and coherent civil liability framework for AI is of social and economic significance. National laws adopt diverse approaches to addressing AI-related challenges. The research methodology is descriptive-analytical, utilizing legal material analysis and legal interpretative methods. Given the broad concepts arising from the social nature of the subject, substantial efforts have been made. Topics akin to legal concepts are explained and legally articulated. The aim of equality for all before the law necessitates a library-based research approach without sampling. Ensuring that society as a whole benefits from social provisions and finding necessary solutions fosters motivation and diligence for further studies aimed at providing scientific and legal answers. The foundational principle that can justify civil liability in robotic actions is the "principle of respect," which, compared to other bases of civil liability, encounters no theoretical or practical challenges. Furthermore, this principle constitutes a jurisprudential foundation with robust supporting evidence. On the other hand, since the primary objective of civil liability is compensation for damages, and robots lack legal or electronic personality, they cannot directly be obligated to compensate for damages. Instead, due to their non-human nature, the responsible human agent—such as the owner, possessor, hacker, manufacturer, or designer—must be identified based on the specific circumstances.</p> <p>امروزه گسترش فناوری‏های نوین و به‏تبع چالش‏های حقوقی آن‌ها سازگارسازی مقررات با این حوزه را می‏طلبد. از جملة این موارد فناوری هوش مصنوعی است. انتخاب سازکار مشخص و منسجم مسئولیت مدنی برای هوش مصنوعی به ‏لحاظ اجتماعی و اقتصادی حائز اهمیت است. قوانین ملی رویکردهای متفاوتی برای سازگاری با چالش‏های هوش مصنوعی دارند. روش تحقیق به صورت توصیفی‌ـ تحلیلی از طریق تحلیل مواد مربوطه و روش تحلیل حقوقی است. با توجه به گسترده بودن مفاهیم که ناشی از اجتماعی بودن موضوع دارد، اهتمام لازم معمول شده است. موضوعات هم‌سنخ با مفاهیم حقوقی توضیح داده می‌شود و تبیین حقوقی خواهد گردید. آرمان تساوی همگان در برابر قانون و لزوم برخورداری تحقیق کتابخانه‌ای است و نمونه‌گیری ندارد آحاد جامعه از مواهب اجتماعی و یافتن راه‌حل لازم، روحیه تلاش و انگیزه مضاعفی جهت مطالعات بیشتر برای یافتن جواب علمی و حقوقی فراهم می‌شود. مبنایی که می‌توان به کمک آن مسئولیت مدنی در حوزه افعال رباتیک را توجیه کرد، اصل احترام است که در مقایسه با دیگر مبانی مسئولیت مدنی، هیچ اشکال نظری و کاربردی ندارد و افزون بر این یک مبنای فقهی با اسناد پشتیبان قوی محسوب می‌شود. از سوی دیگر، چون هدف اصلی مسئولیت مدنی جبران خسارت است و ربات نیز فاقد شخصیت حقوقی و الکترونیکی است، نمی‌توان مستقیم خود او را ملزم کرد تا از عهده جبران خسارت بر آید؛ بلکه به دلیل ماهیت غیرانسانی‌اش باید پی جوی عامل انسانی بود که حسب مورد می‌تواند مالک، متصرف، رخنه‌گر، سازنده یا طراح ربات باشد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/143/140