پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 03 24 An Analysis of the Rule of Maysur with a View on Tazahom تحلیلی بر قاعده میسور با نگاهی به تزاحم 1 15 10.61838/csjlp.7.1.1 FA محبوبه ناصری طاهری دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. یونس واحد یاریجان استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران عبدالرضا جمال زاده دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2025 01 20 <p>One of the rational and analogical rules is the rule of maysur, which raises multiple questions. Specifically, whenever a legislator or lawmaker demands a compound subject that has elements and conditions, but the obligated party is completely incapable of fulfilling that compound, does the legislator's directive remain in proportion to the degree of maysur? Or does that degree of maysur and the possible maysoor fall, or is it replaced by a permissible alternative to avoid losing the benefit? Therefore, according to the author, the necessity and importance of addressing the rule of maysur and its applications considering tazahom are evident. The present article is descriptive-analytical and, using the library method, examines the aforementioned questions. The findings indicate that matters that make religion difficult and move it away from ease are either not legislated at all or, if legislated, pertain to conditions that are achievable for everyone. Jurists who have accepted the rule of maysur have considered it under the category of tazahom and have held different opinions based on their views. Some have prioritized the rule, some have substituted an alternative for the principal obligation, some have resorted to combining the emergent maysoor and the necessary alternative, and some have accepted the theory of taghyir. The result is that the rule of maysur is prevalent throughout jurisprudence and also includes obligations with alternatives, and its subject is determined by custom except in cases where the legislator has explicitly defined it.</p> <p>یکی از قواعد عقلی و اصطیادی قاعده میسور است که که پرسش‌های متعدد یدر خصوص آن مطرح است؛ بدین صورت که هرگاه مولا یا قانونگذاز موضوع مرکبی که دارای اجزاء و شرایطی است طلب کند، اما مکلف از انجام دادن آن مرکب بصورت کامل عاجز گردد. آیا دستور مولا نسبت به مقدار میسور باقی است؟ یا آن مقدار میسور و ممکن نیز با سقوط معسور یا غیر ممکن ساقط می­گردد یا برای از دست نرفتن مصلحت بدل جایگزین آن می‌گردد؟ از این رو به زعم نگارنده ضرورت و اهمیت پرداختن به قاعده میسور و مصادیق آن با توجه به تزاحم، مبرهن است. مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سوالات مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها نشان داد اموری که دین را صعب می‌نماید و از سهولت خارج می‌سازد یا اصلا تشریع نشده و یا اگر تشریع شده، مربوط به شرایطی است که تحصیل آن برای همگان میسر باشد. فقیهانی که قاعده میسور را پذیرفته اند آن را از باب تزاحم دانسته و بر اساس دیدگاه‌های خود نظرات متفاوت داشته‌اند. برخی جریان قاعده را مقدم داشته، برخی بدل را جایگزین اصل تکلیف نموده اند و بعضی به جمع میان اتیان میسور و بدل اضطراری روی آورده اند و برخی نظریه تخییر را پذیرفته‌اند. نتیجه اینکه قاعده میسور در سراسر فقه جریان داشته و تکالیف دارای بدل را نیز در بر می‌گیرد و تشخیص موضوع آن جز در مواردی که شارع راسا آن را تعیین کرده است با عرف می‌باشد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/153/169