پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 زمستان 1405 1405 10 01 Feasibility of Jurisprudential and Legal Aspects of Computer Data Transactions with a Focus on the Government's Legislative Policy امکان سنجی فقهی-حقوقی معامله داده­های رایانه­ای با نگاهی به سیاست تقنینی ویژه دولت 1 12 10.61838/csjlp.173 FA پوریا فتحی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران. محمدباقر عامری نیا دانشیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران علی پورجواهری استادیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران. Journal Article 1403/08/01 <p>Computer data and the emerging effects of the ever-evolving Internet have introduced a distinct economic system that has gained widespread global acceptance. Consequently, examining various transactions from a jurisprudential and legal perspective within the Islamic economic system is of significant importance, which this study addresses. Today, virtual assets, electronic wallets, digital signatures, electronic documents and contracts, and the rise of cryptocurrency-based and metaverse economies have expanded to such an extent that neglecting or unregulated acceptance of these phenomena may result in specific consequences for the Islamic economic system. Accordingly, considerations from Islamic economics and jurisprudence regarding the capacity for conducting computer data transactions play a crucial role in shaping this new type of economic system, particularly concerning the validity or invalidity of such transactions. The findings of this study indicate that adherence to the essential elements of a contract—namely, the specification of the subject matter, the legitimacy of the transaction, financial value, mutual consent of the parties, and the presence of utility and demand—serves as principles that facilitate the acceptance of these types of transactions within the jurisprudential and legal framework. To actualize such transactions and integrate them into the Islamic economic system, the acceptance of computer and Internet-based transactions as assets has been emphasized. Furthermore, with reference to the Electronic Commerce Act, the Islamic Penal Code, and the Law on Computer Crimes, necessary measures can be taken to provide legal support for these transactions.</p> <p>داده­های رایانه­ای و آثار برآمده از دنیای در حال تغییر اینترنت، شیوه متفاوتی از نظام اقتصادی پدید آوردند که به دلیل فراگیر شدن مورد استفاده اغلب مردم دنیا قرار گرفته است. بر همین اساس، بررسی انواع معاملات از منظر فقهی و حقوقی در نظام اقتصادی اسلامی دارای اهمیت است که پژوهش حاضر بدان می­پردازد. زیرا امروزه دارایی­های مجازی، کیف پول­های الکترونیکی، امضاهای دیجیتال، اسناد و عقود الکترونیکی و شکل­گیری اقتصاد مبتنی بر رمزارزها و متاورس به قدری گسترش یافته است که بی­توجهی نسبت به آنان یا پذیرش بی ضابطه می­تواند تبعات خاصی برای نظام اقتصادی اسلامی در پی داشته باشد. بر این اساس ملاحظات اقتصاد اسلامی و فقه نسبت به ظرفیت داشتن معامله داده­های رایانه‌ای نقش مهمی در شکل­گیری نوع جدیدی از نظام اقتصادی خواهد داشت که بیش از همه ناظر بر صحت یا ابطال نوع جدید معاملات است. در هر صورت نتایج تحقیق حاضر نشان داده است که رعایت ارکان عقد یعنی معین بودن موضوع، مشروعیت معامله، مالیت، رضایت طرفین و داشتن منفعت و تقاضا برای معاملات برآمده از داده­های رایانه­ای به مثابه احکامی است که امکان پذیرش این نوع معاملات را در نظام فقهی و حقوقی فراهم آورده است. برای محقق شدن این نوع معاملات و استفاده از آنان در نظام اقتصادی اسلامی، پذیرش معاملات مبتنی بر داده­های رایانه­ای و اینترنتی در قالب مالیت مورد توجه قرار گرفته و می­توان با استناد به قانون تجارت الکترونیک و قانون مجازات اسلامی و جرایم رایانه­ای، نسبت به حمایت از آن، اقدامات لازم را انجام داد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/173/377