پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 بهار 1405 1404 06 01 A Comparative Study of the Death Penalty and the Possibility of Its Abolition in Imami Jurisprudence and Iranian Criminal Law بررسی تطبیقی مجازات سلب حیات و امکان حذف آن در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران 1 16 10.61838/csjlp.222 FA سيد عليرضا موسوي دانشجوي دکتری، گروه حقوق جزا و جرم شناسي، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامي، اصفهان، ايران. محمود اشرافی استاديار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامي، اصفهان، ايران مسعود حیدری دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‏شناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامي، اصفهان، ايران. Journal Article 1403/08/21 <p>The right to life is among the most fundamental human rights. Due to social life, human beings must be subject to specific laws, particularly criminal laws, so that in their interactions, especially regarding matters related to life and human existence, they respect each other’s boundaries and do not infringe upon one another’s rights. In Islam, these rights are determined within the framework of the Islamic Penal Code. One of the major issues currently debated in judicial courts is the death penalty, which in Islamic punishment is manifested as hadd-based execution, qisas-based execution, and ta’zir-based execution. In the international community, many countries are striving to abolish the death penalty and have enacted laws toward this end. The aim of this article is to examine the extent to which the abolition of the death penalty is possible in Imami jurisprudence and Iranian criminal law. This study is descriptive–analytical in nature and relies on a library-based research method to investigate the stated question. The findings indicate that the abolition of the death penalty is not possible in qisas-based execution; in ta’zir-based execution, abolition is possible; and in hadd-based execution, in some instances such as apostasy, certain cases of moharebeh (armed rebellion), and some forms of ifsad fi al-ard (spreading corruption on earth), abolition is possible. However, in other instances, due to the existence of specific religious and legal textual stipulations, the death penalty cannot be abolished.</p> <p>حق حیات از مهم­ترین حقوق انسانی است، انسان­ها بواسطه­ی زندگی اجتماعی باید تحت قوانین خاص بالاخص قوانین جزایی قرار بگیرند تا در تعاملات خود بالاخص در مورد مسائل مرتبط با نفس و جان انسان حدود یکدیگر را رعایت نموده و حقوق هم را تضییع نکنند. این حقوق در اسلام در قالب قانون مجازات اسلامی تعیین شده است. یکی از مسائل مهم روز محاکم قضایی مجازات سلب حیات است که در مجازات اسلامی در قالب سلب حیات حدی، سلب حیات قصاصی و سلب حیات تعزیری نمود می­یابد. در جامعه بین­الملل کشورهای متعدد به دنبال حذف مجازات سلب حیات بوده و برای این کار قوانینی را وضع نموده­اند.  هدف مقاله بررسی این سوال است تا چه اندازه امکان حذف مجازات سلب حیات در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران وجود دارد؟ مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سوال مورد اشاره پرداخته است. نتایج بر این امر دلالت دارد که امکان حذف مجازات سلب حیات در سلب حیات قصاصی وجود ندارد، در سلب حیات تعزیری امکان حذف مجازات سلب حیات وجود دارد و در مجازات سلب حیات حدی در بعضی از مصادیق همچون ارتداد، محاربه در بعضی از مصادیق، افساد فی الارض در برخی از مصادیق وجود دارد و در مصادیق دیگر به دلیل وجود نص خاص شرعی و قانونی امکان حذف مجازات سالب حیات نمی­باشد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/222/324