پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 1403 10 25 Legal Bases of Conflict of Interest in Commercial Companies and Non-Commercial Institutions مبانی حقوقی تعارض منافع در شرکت‌های تجاری و موسسات غیر تجاری 381 398 10.61838/csjlp.6.5.22 FA فرناز ابراهیمی دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ، بوشهر، ایران. مهدی شعبان زاده استادیار، گروه حقوق کیفری، واحد بوشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. محمد افراس استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد بوشهر ، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران. Journal Article 1403/08/22 Conflict of interest is a critical challenge in the management of both commercial companies and non-commercial institutions, which can negatively affect organizational efficiency, public trust, and managerial decision-making. This article uses a comparative approach to analyze the legal and Islamic jurisprudence dimensions of conflict of interest in Iran and other countries, offering strategies for managing this phenomenon. Initially, the key concepts and Islamic jurisprudence foundations of conflict of interest are explored, followed by an examination of existing laws in Iran and various countries, highlighting different approaches to managing conflicts of interest. Additionally, successful experiences from developed countries and international principles such as those of the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD) are studied. The results reveal that although Iran has some general laws to address conflict of interest, there is a need for greater transparency, stronger supervisory systems, and more comprehensive legislation. Based on the findings, recommendations are made for improving Iranian laws and regulations and the role of managers and policymakers in preventing and managing conflict of interest. Future research in this area could also help identify new solutions to improve the performance of companies and non-commercial institutions. تعارض منافع به عنوان یکی از چالش‌های اساسی در مدیریت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری مطرح است که می‌تواند تأثیرات منفی بر کارایی سازمان‌ها، اعتماد عمومی و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی داشته باشد. این مقاله با استفاده از رویکردی تطبیقی، به تحلیل ابعاد حقوقی و فقهی تعارض منافع در ایران و سایر کشورها پرداخته و راهکارهایی برای مدیریت این پدیده ارائه می‌دهد. در ابتدا، مفاهیم کلیدی و مبانی فقهی تعارض منافع مورد بررسی قرار می‌گیرد و سپس با توجه به قوانین موجود در ایران و سایر کشورها، رویکردهای مختلف در مدیریت تعارض منافع تحلیل می‌شود. همچنین، تجارب موفق در کشورهای توسعه‌یافته و اصول بین‌المللی مانند اصول سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) برای مدیریت تعارض منافع مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که اگرچه ایران دارای برخی قوانین کلی برای مقابله با تعارض منافع است، اما نیاز به شفافیت بیشتر، تقویت سیستم‌های نظارتی، و تدوین قوانین جامع‌تر احساس می‌شود. بر اساس یافته‌های این تحقیق، پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت قوانین و مقررات ایران و نقش مدیران و سیاست‌گذاران در پیشگیری و مدیریت تعارض منافع ارائه شده است. همچنین، تحقیقات آینده در این زمینه می‌تواند به شناسایی راهکارهای جدید برای بهبود عملکرد شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری کمک کند.

https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/228/353