پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 2024 12 31 The Impacts of the Kurdistan Region Independence Referendum on Iran and Turkey’s Foreign Policy تاثیرات همه‌پرسی استقلال کردستان عراق بر سیاست خارجی ایران و ترکیه 31 48 10.61838/csjlp.6.4.3 FA مصطفی مشهدی قلعه جوقی دانشجوی دکتری، گروه روابط بین الملل، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. سیدجلال دهقانی فیروزآبادی استاد، گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران،ایران. محمد یوسفی جویباری استادیار، گروه روابط بین الملل، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز،ایران. Journal Article 2024 11 30 <p>The Kurdish separatism issue has always been one of the major fault lines in the West Asian region, with the potential to be activated at any time. After the emergence of ISIS, the power vacuum in Iraq deepened to the extent that the Kurdistan Region assessed the situation as conducive for holding an independence referendum. Masoud Barzani, then President of the Kurdistan Region of Iraq, after years of effort, was ultimately able to garner considerable support among various Kurdish factions for implementing the scenario of establishing an independent Kurdish state. The successful execution of such a scenario could have triggered another wave of violence and instability based on ethnic differences in the West Asian region. The collapse of the bipolar world order led to two waves of regional instability globally. The first wave, occurring in the early 1990s, cast its shadow over the geographical areas south and west of the former Soviet Union, such as Central Asia, the Caucasus, the Balkans, and Eastern Europe. Gradually, these areas came under control and achieved relative stability. The second wave destabilized the Middle East, especially in the early 21st century, and continues to persist with increasing intensity.</p> <p>This instability stems from the confrontation between two major actors: on one side, an extra-regional actor, specifically the United States, aiming to control the affairs of this geographical space, and on the other side, regional actors comprising a collection of some states, nations, and organized groups that are not necessarily aligned or unified. This phenomenon partially reflects what Huntington referred to as the "clash of Western and Islamic civilizations." The outcome of this confrontation is the proliferation of crises in the Middle East and the transformation of its geopolitical processes. Specific examples of these crises include the Palestine-Israel-Lebanon conflict, the Kurdish issue, the Iraq crisis, the Afghanistan conflict, the security crisis in Pakistan, the Iran-U.S. confrontation, the legitimacy issues of governments, the spread of fundamentalist ideologies, the development of Arab-Turkish-Iranian rifts—or what can be described as the triangular rift—the crisis of insecurity and terrorism, among others. These crises have the potential to fuel further instability, insecurity, and transformation. This study aims to conduct a comparative analysis of Iran and Turkey’s foreign policy concerning the Kurdistan Region’s independence referendum, offering a distinct perspective on the Kurdish issue in Iraq. Given the Kurdistan Region's geo-strategic and geo-political significance, any changes in the Kurdistan Region could have significant impacts on Iraq, Iran, Turkey, and the Middle Eastern policies of extra-regional powers.</p> <p>مسئله جدایی­طلبی کردها همواره یکی از گسل‌های بزرگ در سطح منطقه غرب آسیا بوده که امکان فعال شدن آن وجود داشته و دارد. پس از ظهور داعش، خلاء قدرت در عراق به حدی عمیق شد که اقلیم کردستان، فضا را برای طرح رفراندوم جدایی مناسب ارزیابی کرد. مسعود بارزانی، رئیس وقت اقلیم کردستان عراق، با تلاشی چند ساله نهایتاً توانست طیف­های مختلف کرد را تا حد زیادی در اجرای سناریوی تشکیل کشور مستقل کردستان با خود همراه سازد. اجرای موفق چنین سناریویی می­توانست باعث به وجود آمدن موج دیگری از خشونت­ها و بی­ثباتی­ها بر اساس تفاوت قومیتی در منطقه غرب آسیا شود. فروپاشی نظام دو قطبی منجر به بروز دو موج بی­ثباتی منطقه­ای در جهان شد: موج اول که مربوط به آغاز دهه ۱۹۹۰ بود و بر فضاهای جغرافیایی جنوب و غرب شوروی سابق نظیر آسیای مرکزی، قفقاز، بالکان و اروپای شرقی سایه افکند. این موج به تدریج به کنترل درآمد و فضاهای مزبور به نوعی آرامش نسبی دست یافتند. موج دوم منطقه خاورمیانه را به ویژه در اوایل قرن بیست و یکم بی­ثبات کرد که به طور فزاینده‌ای ادامه دارد. این بی ثباتی نتیجه رویارویی دو بازیگر عمده است که در یک طرف آن بازیگر برون منطقه­ای و مشخصا آمریکا قرار دارد که به دنبال کنترل امور این فضای جغرافیایی است و در طرف دیگر بازیگران درون منطقه‌ای قرار دارند که مجموعه­ای از برخی دولت­ها و ملت­ها و نیز گروه‌های سازمان­یافته را شامل می­شود که لزوما با یکدیگر همسو و متحد نیستند. این پدیده تا حدی بیانگر همان چیزی است که هانتینگتن از آن به رویارویی تمدن غرب و اسلام یاد می­کند. نتیجه این رویارویی و تقابل، توسعه بحران­ها در خاورمیانه و تحول فرآیندهای ژئوپلیتیکی در آن است. مسأله فلسطین و اسرائیل و لبنان، مسأله کردستان، بحران عراق، مسأله افغانستان، بحران امنیتی پاکستان، بحران رویارویی ایران و امریکا، مسأله مشروعیت حکومت­ها، گسترش اندیشه­های بنیادگرایانه، توسعه شکاف­های عربی- ترکی و ایرانی یا به عبارتی مثلث شکاف، بحران ناامنی و ترور و غیره مصادیق مشخص آن می­باشند. این بحران­ها پتانسیل لازم را برای توسعه بی­ثباتی، ناامنی و تحول فراهم می­کنند. مقاله حاضر با هدف مطالعه‌ی تطبیقی سیاست خارجی ایران و ترکیه در قبال همه‌پرسی استقلال کردستان عراق سعی دارد از منظری متفاوت به موضوع کردستان عراق بپردازد. چرا که با توجه به جایگاه ژئواستراتژیک و ژئوپلیتیک کردستان عراق، هرگونه تغییر در اقلیم کردستان عراق می­تواند تأثیرات متعددی را در عراق، ایران و ترکیه و سیاست خاورمیانه­ای قدرت­های فرامنطقه­ای داشته باشد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/242/187