پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 04 19 Resolution of Disputes Arising from the Exploitation of Oil and Gas Resources, with Emphasis on the Oil Fields of the Islamic Republic of Iran and Qatar حل و فصل اختلافات ناشی از بهره‌برداری منابع نفت و گاز، با تأکید بر حوزه نفتی جمهوری اسلامی ایران و قطر 271 285 10.61838/csjlp.7.1.16 FA فرید حمد حیدری گروه حقوق، واحد بين الملل كيش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران حسین فرحی گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید منصوری گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران حمیدرضا علیخانی کردشامی گروه حقوق، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران Journal Article 2024 11 04 <p>Approximately fifteen percent of oil reserves and half of gas reserves are located in shared reservoirs. According to studies, Iran, with a minimum of 28 hydrocarbon fields—including 18 oil fields, 4 gas fields, and 6 oil and gas fields—shared with seven neighboring countries, is one of the few countries in the world to possess such a number of common hydrocarbon structures. However, the fact that these resources are shared does not mean that Iran is benefiting equitably from them. This study aims to address the issues arising from Qatar's disproportionate extraction of shared oil and gas resources. It will consider bilateral and multilateral treaties, international agreements, and analyze the existing practices between the countries, as well as legal doctrinal theories, in order to propose solutions for resolving disputes stemming from the exploitation of shared fields between Iran and Qatar. Given the current situation of Iran, addressing this issue is essential to gain a proper understanding and precisely define its various aspects. The present research is theoretical in purpose and descriptive-analytical in methodology, based on qualitative, library-based data.</p> <p>حدود پانزده درصد از منابع نفتی و نیمی از منابع گازی در مخازن مشترک قرار گرفته‌اند. طبق بررسی‌های انجام‌شده، ایران با در اختیار داشتن حداقل 28 میدان مشترک هیدروکربوری شامل 18 میدان نفتی، 4 میدان گازی و 6 میدان نفت و گاز با هفت کشور همسایه، یکی از معدود کشورهای جهان است که از این تعداد ساختار مشترک هیدروکربوری برخوردار است. اما مشترک بودن این منابع به معنی بهره‌مند شدن عادلانه ایران از این منابع نیست. این پژوهش درصدد آن است تا ضمن اشاره به مشکلات ناشی از برداشت نامتوازن کشور قطر از منابع مشترک نفت و گاز، با لحاظ معاهدات دو یا چندجانبه و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی و تحلیل و بررسی رویه موجود بین دولت‌ها و نظریات دکترین حقوقی به تبیین راهکارهای حل و فصل اختلافات ناشی از بهره‌برداری از میادین مشترک بین ایران و قطر بپردازد؛ چراکه پرداختن به این مسئله برای رسیدن به شناختی درست از آن و تبیین دقیق زوایای آن با توجه به وضعیت فعلی ایران ضروری می‌نماید. تحقیق حاضر از نظر هدف نظری و از نظر روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی مبتنی بر داده‌های کیفی کتابخانه‌ای است.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/253/255