پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 5 2024 03 02 Legislative Expediency in Protecting Children of Divorce from the Perspective of Islamic Jurisprudence and Iranian Law مصلحت قانون‌گذار در حمایت از فرزندان طلاق از منظر فقه و حقوق ایران 227 240 10.61838/csjlp.5.4.17 FA زهرا خزایی دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. موسی بیات استادیار گروه فلسفه اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سارا آخوندی استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 01 17 Children of divorce are more vulnerable than other children and therefore require legislative protection. This necessity highlights the importance of examining legislative expediency in protecting children of divorce from the perspective of Islamic jurisprudence and Iranian law. Accordingly, the present study seeks to address the following important question: In which areas has the Iranian legislature acted on the basis of expediency, or invoked it, to protect children of divorce from the perspective of Islamic jurisprudence and Iranian law? This study employs a descriptive-analytical approach and examines the stated question through library-based research. The findings indicate that, in Islamic jurisprudence, custody may be withdrawn from a parent in consideration of the child’s best interests under circumstances such as a parent’s notoriety for immoral conduct, the mother’s remarriage, inability to care for the child, or insanity. These circumstances have also been recognized in statutory law. Pursuant to Article 1169 of the Iranian Civil Code, the mother has priority in the custody of children of divorce until the age of seven, after which priority is transferred to the father, unless the child’s best interests require otherwise. In matters of guardianship and custody, the child’s best interests take precedence. Where the child’s best interests require that the child reside with neither parent, the court may entrust the child to a fully qualified third party. Article 45 of the Family Protection Act of 2013 constitutes a clear example of legislative consideration of expediency and is based on the doctrine of maslahah mursalah. Under this provision, observance of the welfare and best interests of children and adolescents is mandatory in all decisions made by courts and executive authorities. فرزندان طلاق نسبت به سایر کودکان آسیب‌پذیر و نیازمند حمایت قانون‌گذار هستند. همین امر بررسی مصلحت قانون‌گذار در حمایت از فرزندان طلاق از منظر فقه و حقوق ایران را ضروری ساخته است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی این موضوع مهم است که قانون‌گذار در حمایت از فرزندان طلاق از منظر فقه و حقوق ایران در چه موارد بر اساس مصلحت عمل کرده و یا به آن استناد کرده است؟ این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها براین امر دلالت دارد که در فقه، بر مبنای مصلحت فرزند، حضانت از والدین تحت شرایطی مانند اشتهار به فسق، ازدواج مادر، ناتوانی در اداره فرزند و جنون ساقط می‌شود. این شرایطی در حقوق موضوعه نیز مورد توجه قرار گرفته است. مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی، برای حضانت فرزندان طلاق، مادر تا هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن این اولویت با پدر است، مگر آنکه مصلحت فرزند به گونه‌ای دیگر اقتضا کند. در سرپرستی و حضانت طفل مصلحت کودک در اولویت قرار دارد، اگر مصلحت طفل بر این قرار گیرد که طفل نزد هیچ یک از پدر و مادر نباشد دادگاه طفل را به شخص ثالثی که از هر جهت واجد شرایط باشد می‌سپارد. ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده مصوب 1391 از مصادیق بارز مصلحت اندیشی و مبتنی بر مصالح مرسله است؛ رعایت غبطه و مصلحت کودکان و نوجوانان و کلیه تصمیمات دادگاهها و مقامات اجرایی الزامی است.

https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/290/230