پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 09 27 The Legal Status of Crime-Derived Property in Iran's Criminal Justice System (Dos and Don'ts) وضعیت حقوقی اموال حاصل از جرم در نظام کیفری ایران ( بایدها و نبایدها) 240 251 10.61838/csjlp.301 FA نغمه مخدوم مسافر دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. اصغر عباسی استادیار، گروه حقوق، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. مهدی اسماعیلی استادیار، گروه حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی منصور لکورج استادیار، گروه حقوق، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. Journal Article 2025 01 12 The present article examines the legal status of property derived from criminal activity within Iran’s criminal justice system, with an emphasis on the normative “dos and don’ts.” Crime-derived property plays a crucial role in reflecting the implementation of justice and in providing restitution to victims. This paper initially explores the legal concept and categories of crime-derived property. It then analyzes the relevant laws and regulations governing such property in Iran. Assets and items that fall under one of the categories or instances stipulated in Article 215 of the Islamic Penal Code and Article 148 of the Criminal Procedure Code, or in certain special penal laws—such as the note appended to Article 3 of the amended Anti-Money Laundering Act of 2018—are closely linked to the commission of a crime and have consistently posed a serious challenge for judicial authorities, including both prosecution offices and courts. The legal "dos" include recognizing the positive effects of eliminating crime-derived assets on society and the importance of protecting the rights of the parties involved in cases pertaining to such property. Conversely, the legal "don’ts" focus on issues arising from the mismanagement of crime-derived property and the negative consequences of retaining such property. Finally, the article discusses practical solutions and recommendations aimed at improving the legal status of crime-derived assets in Iran’s criminal justice framework. It emphasizes the importance of effectively implementing legal provisions and the proposed solutions for optimizing the management of crime-derived property, thereby underscoring their relevance to Iran’s legal community. مقاله حاضر به بررسی وضعیت حقوقی اموال حاصل از جرم در نظام کیفری ایران با تأکید بر بایدها و نبایدها می‌پردازد. اموال حاصل از جرم نقش مهمی در انعکاس اجرای عدالت و تأمین خسارت به قربانیان دارند. این نوشتار ابتدا به مفهوم حقوقی اموال حاصل از جرم و انواع آن می‌پردازد. سپس قوانین و مقررات مربوط به اموال حاصل از جرم در ایران مورد بررسی قرار می‌گیرند. اموال و اشیایی که تحت یکی از عناوین و مصادیق پیش‌بینی‌شده در ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری یا در برخی از قوانین جزایی خاص نظیر تبصره ذیل ماده ۳ قانون مبارزه با پولشویی اصلاحی سال ۱۳۹۷ در ارتباط و پیوند با ارتکاب جرم می‌باشند، پیوسته یکی از چالش‌های جدی مراجع قضایی اعم از دسرا و دادگاه می‌باشند. بایدهای حقوقی از جمله تأثیرات مثبت حذف اموال حاصل از جرم بر جامعه و اهمیت حفظ حقوق طرفین در پرونده‌های مربوط به اموال حاصل از جرم مورد توجه قرار می‌گیرند. همچنین، نبایدهای حقوقی از جمله مشکلات ناشی از عدم مدیریت مناسب اموال حاصل از جرم و تأثیرات منفی حفظ اموال مورد بررسی قرار می‌گیرند. در نهایت، ارائه راهکارها و پیشنهادات برای بهبود وضعیت حقوقی اموال حاصل از جرم در نظام کیفری ایران مورد بحث واقع می‌شود. این مقاله به منظور افزایش آگاهی و شناخت بیشتر درباره این موضوع، اهمیت اجرای مناسب قوانین و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود و بهینه‌سازی مدیریت اموال حاصل از جرم را بر جامعه حقوقی ایران تاکید می‌کند.

https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/301/289