پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 2024 12 31 Review of Theoretical Models in the Field of Foreign Direct Investment (FDI) and Proposal of a Development Model Suitable for Iran بررسی الگوهای نظری در حوزه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) و ارائه مدل توسعه‌ای متناسب با ایران 193 217 10.61838/csjlp.6.5.12 FA سید غلامحسین موسوی گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران جلال درخشه گروه معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران رضا شیرزادی گروه حقوق و علوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Journal Article 2024 11 29 <p>The aim of this research is to examine the theoretical models in the field of Foreign Direct Investment (FDI) and to propose a development model suitable for Iran. The research method is descriptive-analytical. The materials and data are qualitative, and data collection was conducted through note-taking. The analysis of the FDI situation in Iran indicates that these investments have been influenced by political and economic factors over different periods, ranging from the plundering of national resources in the first period (before 1931) to the reduced willingness of investors following the nationalization of the oil industry and the sharp decline in investments after the Islamic Revolution. Following the approval of incentive laws after 1993, Iran reached a turning point in attracting Foreign Direct Investment (FDI), but has not yet achieved significant successes in this area. On the other hand, in the effort to identify the optimal model for Iran, Peter Evans' theory was found to be the most compatible with the country's conditions. This theory emphasizes the multiple roles that the government can play in this regard and defines four key roles for the government. These roles include stewardship and ownership, which all governments perform, in addition to the roles of enabling and nurturing, which were analyzed in the context of Iran. According to the results, attracting FDI requires stability in macroeconomic variables, improvement of the business environment, provision of appropriate regulations for a transparent tax system, banking, insurance, and privatization, enhancement of customs processes, formulation of facilitating legal and economic regulations for attracting foreign investment, along with the development of targeted development strategies focusing on areas with comparative advantages and value chains, including oil, energy, and petrochemicals.</p> <p>هدف از این تحقیق بررسی الگوهای نظری در حوزه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) و ارائه مدل توسعه‌ای متناسب با ایران می‌باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی می‌باشد. مواد و داده‌ها کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب استفاده شد. تحلیل وضعیت FDI در ایران نشان می‌دهد که این سرمایه‌گذاری‌ها در دوره‌های مختلف از چپاول منابع ملی در دوره اول (قبل از سال ۱۳۱۰)، تا کاهش تمایل سرمایه‌گذاران پس از ملی شدن صنعت نفت و کاهش شدید سرمایه‌گذاری‌ها پس از انقلاب اسلامی، تحت تأثیر عوامل سیاسی و اقتصادی قرار داشتند. با تصویب قوانین تشویقی پس از سال ۱۳۷۲، ایران به نقطه عطفی در جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) دست‌یافت، اما هنوز موفقیت‌های قابل‌توجهی در این زمینه به دست نیاورده است. از طرفی، با توجه به تلاش برای شناسایی الگوی مطلوب برای ایران، نظریه پیتر ایوانز دارای بیشترین انطباق با شرایط کشور تشخیص داده شد. این نظریه بر اهمیت چندگانه‌ای که دولت می‌تواند در این زمینه ایفا کند، تأکید دارد و چهار نقش کلیدی برای دولت تعریف می‌کند. این نقش‌ها شامل متولی‌گری و تصدی‌گری که تمامی دولت‌ها آن را ایفا می‌کنند بعلاوه نقش قابلگی و پرورش‌گری هستند که با توجه به شرایط ایران تحلیل شد. طبق نتایج، جذب FDI نیازمند ثبات متغیرهای کلان، بهبود فضای کسب‌وکار، ارائه مقررات مناسب برای نظام مالیاتی شفاف، بانک، بیمه و خصوصی‌سازی و بهبود فرآیندهای گمرکی، تدوین قوانین و مقررات حقوقی و اقتصادی تسهیل‌کننده در حوزه جذب سرمایه‌گذاری خارجی در کنار تدوین استراتژی‌های توسعه‌ای هدف‌دار با تمرکز بر حوزه‌های دارای مزیت نسبی و زنجیره ارزش ازجمله نفت، انرژی و پتروشیمی است.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/344/204