پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 1404 07 20 Conclusion of Contracts through Electronic Agents in Iranian Law and International Instruments انعقاد قرارداد از طریق نماینده الکترونیکی در حقوق ایران و اسناد بین­المللی 324 347 10.61838/csjlp.354 FA محمدعلی معینیان .گروه حقوق، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران یوسف درویشی هویدا استادیار گروه فقه و حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محسن حسن‏پور استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. Journal Article 1403/10/08 <p>The increasing use of electronic contracts concluded through electronic agents creates new needs for legal subjects to which the law must provide adequate responses. The issue of electronic agency within the framework of electronic contracts is a relatively novel legal discussion and constitutes a universal matter in the field of commerce. In contracts concluded in the real world by agents on behalf of the contracting parties, the question of agents’ liability is relatively clear in most legal systems due to the defined nature of their legal personality and the legal relationship they maintain with the principal. However, in electronic contracts, both the nature of electronic agents and the legal nature of their relationship with the contracting parties face considerable controversy among jurists, owing to the absence of explicit legal provisions or the ambiguity and insufficiency of existing regulations. Consequently, the validity of contracts concluded through such mechanisms, as well as the liability of electronic agents, remains uncertain. Accordingly, this study, conducted through a descriptive-analytical method and relying on library sources, seeks to examine international instruments and compare them with domestic law in order to clarify the validity of such transactions and the liability of electronic agents. The findings indicate that although domestic legislation does not sufficiently address this matter, by reference to international instruments and the necessity of consumer protection, it must be recognized that electronic contracts concluded through electronic agency are valid. On this basis, there is no need for human confirmation of all actions performed by electronic agents.</p> <p>استفاده روز افزون از قراردادهای الکترونیکی که از طریق نمایندگان الکترونیکی انجام می‌شود، نیازهای جدیدی را برای تابعان حقوق ایجاد می‌نماید که حقوق باید بدانها پاسخگو باشد. بحث نمایندگی الکترونیکی در راستای قرادادهای الکترونیک از جمله مباحث حقوقی است که نسبتاً نوظهور بوده و مسئله‌ای جهانی و عام‌الشمول در تجارت است. در قراردادهایی که در دنیای واقعی به وسیله نمایندگان اطراف قرارداد منعقد می‌شود، بحث مسئولیت نمایندگان به جهت مشخص بودن ماهیت وجودی آن‌ها و ماهیت ارتباط حقوقی ایشان با اصیل در اکثر نظام‌های حقوقی نسبتاً مشخص است. لکن بدین جهت که در قراردادهای الکترونیک، هم ماهیت نمایندگان الکترونیک و هم ماهیت حقوقی ارتباط آنان با اطراف قراداد با اختلاف نظرهای فراوانی از سوی حقوقدانان در خلأ قوانین یا ابهام و اجمال مقررات موجود روبروست، مسئله صحت قرارداد منعقده و مسئولیت نماینده الکترونیک نیز مبهم است. بر این اساس در مطالعه حاضر که به روش تحلیلی توصیفی و از طریق منابع کتابخانه‌ای انجام شده، سعی بر این گشته تا با مطالعه اسناد بین‌المللی و تطبیق آن با حقوق داخلی، وضعیت صحت اینگونه معاملات و مسئولیت نماینده الکترونیک مشخص گردد. یافته‌ها حاکی از این امر است که اگرچه قوانین داخلی جوابگوی پاسخ به این مهم نیست، لکن با مراجعه به اسناد بین‌المللی و لزوم حمایت از مصرف‌کنندگان، باید پذیرفت قراردادهای الکترونیکی که از طریق نمایندگی الکترونیکی منعقد می‌شوند صحیح بوده و بر این اساس نیازی به تأیید انسان برای تمام اعمالی که توسط نماینده الکترونیک انجام می‌شود، وجود ندارد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/354/326