پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 07 07 Communication with Non-Mahram in Cyberspace from the Perspective of Shiite Jurisprudence ارتباط با نامحرم در فضای مجازی از دیدگاه فقه امامیه 44 60 10.61838/csjlp.357 FA فاطمه واحدی کبیری دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. مصطفی رجائی پور دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. محسن رزمی استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Journal Article 2024 12 09 <p>Cyberspace, as a new phenomenon in the era of communication, has had widespread impacts on social, cultural, and individual relationships. One of the major challenges posed by this space is the issue of illicit communication between non-mahrams, which can have significant negative consequences for both individuals and society. This article examines communication with non-mahrams in cyberspace from the perspective of Shiite jurisprudence and aims to provide solutions for managing these interactions in the digital environment by analyzing relevant legal rulings. The study explores the features of cyberspace and compares it with the physical world, analyzing jurisprudential principles such as the prohibition of unnecessary gaze, touch, and seclusion with non-mahrams in this space. Additionally, given the influence of cyberspace on human relationships, the paper suggests several jurisprudential solutions for regulating and monitoring users' activities, such as promoting ethical teachings, religious supervision, utilizing regulatory tools like filtering, and developing deterrent laws. Finally, the article emphasizes the need for collaboration among religious, social, and judicial institutions to manage cyberspace in an ethical and legal manner, and highlights the importance of family and community in educating and explaining religious rulings to the younger generation.</p> <p>فضای مجازی به‌عنوان یک پدیده نوین در عصر ارتباطات، تأثیرات گسترده‌ای بر روابط اجتماعی، فرهنگی و فردی انسان‌ها داشته است. یکی از چالش‌های مهمی که این فضا ایجاد کرده است، مسئله ارتباطات غیرشرعی میان نامحرمان است که می‌تواند پیامدهای منفی زیادی برای فرد و جامعه به‌دنبال داشته باشد. مقاله حاضر به بررسی ارتباط با نامحرم در فضای مجازی از دیدگاه فقه امامیه پرداخته و تلاش کرده است تا با تحلیل احکام فقهی مرتبط با این موضوع، راهکارهایی برای مدیریت این ارتباطات در محیط دیجیتال ارائه دهد. این تحقیق ضمن بررسی ویژگی‌های فضای مجازی و مقایسه آن با فضای حقیقی، به تحلیل اصول فقهی مانند حرمت نگاه، لمس غیرضروری و خلوت با نامحرم در این فضا پرداخته است. همچنین، با توجه به تأثیرات فضای مجازی بر روابط انسانی، راهکارهای فقهی برای کنترل و نظارت بر فعالیت‌های کاربران در این فضا مانند ترویج آموزه‌های اخلاقی، نظارت شرعی، استفاده از ابزارهای نظارتی نظیر فیلترینگ، و تدوین قوانین بازدارنده پیشنهاد شده است. در نهایت، مقاله به لزوم همکاری نهادهای دینی، اجتماعی و قضائی برای مدیریت اخلاقی و شرعی فضای مجازی تأکید کرده و نقش خانواده و جامعه در فرهنگ‌سازی و تبیین احکام دینی برای نسل جوان را مهم می‌داند.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/357/246