پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 2025 03 15 مبانی حقوقی حجاب در جمهوری اسلامی ایران: از فقه تا سیاست جنایی مبانی حقوقی حجاب در جمهوری اسلامی ایران: از فقه تا سیاست جنایی 10.61838/ FA احمدرضا سعیدی دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه آزاد، واحد امارات متحده عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده. بهزاد رضوی فرد دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. حسنعلی موذن زادگان استاد، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article <p>Hijab, As One Of The Cultural And Religious Pillars In The Islamic Republic Of Iran, Not Only Has Jurisprudential And Religious Foundations But Also Has Profound Impacts On The Criminal And Legal Policies Of This Country. Given That Hijab Is Presented In Islam As A Religious Obligation, This Topic Holds A Special Place In Iran's Criminal Policies. The Aim Of This Research Is To Analyze The Legal Foundations Of Hijab In The Islamic Republic Of Iran, Emphasizing The Relationship Between Jurisprudence And Criminal Policy. The Question This Paper Addresses Is: What Are The Jurisprudential Foundations Of Hijab In Iranian Law, And How Do They Influence Criminal Policies? The Findings Indicate That, In Light Of Iran's Legislative Criminal Policy, Which Is Structured Based On Islamic And Jurisprudential Principles, Various Laws Have Been Established To Mandate Adherence To Hijab, Including Article 638 Of The Islamic Penal Code And Supplementary Laws Related To Administrative And Educational Environments. These Laws Specifically Address The Criminalization Of Non-Compliance With Hijab And Impose Various Penalties For Violators. At The Same Time, There Are Critiques Of These Policies That Emphasize Their Conflict With Individual Rights And Civil Liberties. Additionally, Examining The Differing Opinions Of Jurists Regarding Discretionary Punishments Reveals A Variety Of Perspectives In This Area, And The Legal Contradictions Arising From Diverse Interpretations Of "Improper Hijab" And Penalties Are Clearly Evident In Judicial Rulings. The Paper Concludes That There Is A Need For A Reassessment Of Existing Laws And Policies To Achieve A Balance Between Preserving Islamic Values And Respecting Individual Rights, In Order To Align With Global Social And Human Rights Developments. The Research Methodology Is Descriptive-Analytical.</p> <p>حجاب به عنوان یکی از ارکان فرهنگی و مذهبی در جمهوری اسلامی ایران، نه تنها دارای مبانی فقهی و مذهبی است، بلکه تأثیرات عمیقی بر سیاست‌های جنایی و قانونی این کشور دارد. با توجه به اینکه حجاب در اسلام به عنوان یک وظیفه شرعی معرفی شده است، این موضوع در سیاست‌های جنایی ایران نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. هدف این پژوهش تحلیل مبانی حقوقی حجاب در جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ارتباط میان فقه و سیاست جنایی است. سوال این مقاله این است که مبانی فقهی حجاب در حقوق ایران چیست و چگونه بر سیاست‌های جنایی تأثیر می‌گذارد؟ یافته ها حاکی از آن است که با توجه به سیاست جنایی تقنینی ایران که بر اساس اصول اسلامی و فقهی تنظیم شده، قوانین مختلفی به‌منظور الزام به رعایت حجاب وضع شده‌اند، از جمله ماده 638 قانون مجازات اسلامی و قوانین تکمیلی مربوط به محیط‌های اداری و آموزشی. این قوانین به‌طور خاص به جرم‌انگاری بی‌حجابی پرداخته و مجازات‌های متنوعی برای متخلفان در نظر گرفته‌اند. در عین حال، نقدهایی بر این سیاست‌ها وجود دارد که بر تعارض آنها با اصول حقوق فردی و آزادی‌های مدنی تأکید دارند. همچنین، بررسی نظرات مختلف فقها در مورد تعزیر نشان می‌دهد که دیدگاه‌های متنوعی در این زمینه وجود دارد و تضادهای حقوقی ناشی از تفسیرهای متفاوت از "بدحجابی" و مجازات‌ها در آرای قضائی به‌خوبی مشهود است. مقاله به این نتیجه می‌رسد که برای تحقق تعادل بین حفظ ارزش‌های اسلامی و رعایت حقوق فردی، نیاز به بازنگری در قوانین و سیاست‌های موجود احساس می‌شود تا با تحولات اجتماعی و حقوق بشری در جهان همگام شوند. روش تحقیق به شکل توصیفی-تحلیلی است.</p>