پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 بهار 1405 1405 03 01 Critical Review of Legislative Policies in Iran Regarding the Maternal Role after Divorce نقد و بررسی سیاست­های قانونگذاری در ایران در قبال نقش مادری پس از طلاق 1 16 10.61838/csjlp.545 FA مرضیه آقاجانی اصفهانی دانشجوی دکتری، گروه مطالعات زنان، دانشکده زن و خانواده، دانشگاه ادیان و مذاهب قم، قم، ایران منیره خدادادپور استادیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. راحله کاردوانی استادیار، گروه خانواده، پژوهشکده مهرستان، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 1404/04/01 <p>Divorce, as one of the most significant familial crises, transforms the structure of parental duties and rights toward children. Within this transformation, the maternal role—which prior to divorce was characterized by natural, emotional, and social coherence—faces multiple legal and legislative obstacles in the post-divorce context. The Iranian legislator’s policy in the Family Protection Act, particularly in its 2012 enactment, demonstrates a focus on custody as the primary manifestation of motherhood, while other essential aspects such as participation in daily decision-making, education, supervision, and even breastfeeding have either been neglected or marginalized. This article employs a descriptive–analytical method and draws upon jurisprudential, legal, and comparative sources to conduct a critical examination of the legislative policies in this area. The findings indicate that the Iranian legislature has failed to adopt a comprehensive approach toward the maternal role after divorce. In practice, by reducing this role to custody and visitation, the legislature has distanced itself from realizing gender justice, the best interests of the child, and structural coherence following the disintegration of the family. In conclusion, the article offers legislative reform proposals emphasizing the recognition and reinforcement of the overlooked maternal roles.</p> <p>طلاق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بحران‌های خانوادگی، ساختار وظایف و حقوق والدین نسبت به فرزندان را دگرگون می‌سازد. در این میان، نقش مادری که پیش از طلاق واجد انسجام طبیعی، عاطفی و اجتماعی بود، در فضای پساطلاق با موانع حقوقی و تقنینی متعددی مواجه می‌شود. سیاست‌گذاری قانون‌گذار ایران در قانون حمایت خانواده، به‌ویژه در نسخه مصوب سال ۱۳۹۱، نشان‌دهنده تمرکز بر حضانت به‌مثابه اصلی‌ترین جلوه نقش مادری است و سایر ابعاد مهم مانند مشارکت در تصمیم‌گیری روزمره، تربیت، نظارت، و حتی رضاع، یا مغفول مانده‌اند یا به حاشیه رانده شده‌اند. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی، قانونی و مطالعات تطبیقی، به بررسی انتقادی سیاست‌های قانون‌گذاری در این زمینه می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که قانون‌گذار ایرانی از اتخاذ رویکردی جامع نسبت به نقش مادری پس از طلاق ناتوان بوده و در عمل، با محدودسازی این نقش به حضانت و ملاقات، از تحقق عدالت جنسیتی، مصلحت کودک و انسجام ساختاری پس از فروپاشی خانواده فاصله گرفته است. در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح تقنینی با تأکید بر شناسایی و تقویت نقش‌های مغفول مادر ارائه خواهد شد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/545/336