پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 5 2024 08 28 Imposing Civil Liability on Multiple Causes of Harm in Cyberspace in Iranian Law تحمیل مسئولیت مدنی بر اسباب متعدد ایجاد ضرر در فضای مجازی در حقوق ایران 39 52 10.61838/csjlp.5.4.4 FA حمید ابوالحسنی گروه حقوق، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران علیرضا انتظاری نجف آبادی گروه حقوق، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران سعید شریعتی گروه حقوق، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی، نراق، ایران Journal Article 1402 12 10 <p>Cyberspace, characterized by its unique features such as being borderless, has expanded the possibility of norm violations to all corners of the world. The purpose of this study is to examine the imposition of civil liability on multiple causes of harm in cyberspace under Iranian law. The research method is descriptive-analytical, relying on library resources. In Iranian law, given the absence of a specific mechanism for the emergence of civil liability in cyberspace, civil liability can be imposed equally or jointly on multiple causes based on traditional and general civil liability doctrines, particularly considering the element of fault. In the case of multiple successive causes in both cyberspace and the real world, the research findings indicate that, although there are similarities, the principles and elements of civil liability in cyberspace often differ from those in the real world due to the involvement of multiple actors and internet intermediaries. Civil liability for multiple successive causes in cyberspace differs from that in the real world, with the default being the theory of customary cause, while for multiple concurrent causes, the default is shared liability. Regarding judicial practice on the distribution of liability in the case of multiple causes in cyberspace, it can be said that judicial practice distinguishes the distribution of liability in cyberspace depending on the actors involved. For natural persons, the default is customary liability based on fault, while for legal entities and internet intermediaries, the default is strict liability, without the requirement of fault.</p> <p>فضای مجازی با برخورداری از ویژگی‌های منحصر به فردی چون بدون مرز بودن، امکان هنجارشکنی را به تمامی نقاط دنیا گسترش داده است. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر بررسی تحمیل مسئولیت مدنی بر اسباب متعدد ایجاد ضرر در فضای مجازی در حقوق ایران می‌باشد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای می‌باشد. در حقوق ایران، با توجه به اینکه سازوکار اختصاصی نسبت به بروز مسئولیت مدنی در فضای مجازی وجود ندارد، با تکیه بر آموزه‌های کلی و سنتی مسئولیت مدنی، با توجه به عنصر تقصیر، می‌توان مسئولیت را به نحو تساوی یا تضامن بر اسباب متعدد تحمیل نمود. در فرض تعدد اسباب طولی درفضای مجازی و حقیقی باید گفت که نتایج تحقیق موید این است که اصولاً مبانی و ارکان مسئولیت مدنی در فضای مجازی با توجه به بازیگران متعدد و واسطه‌های اینترنتی با فضای واقعی علیرغم شباهت‌هایی که دارند در بسیاری موارد هم تفاوت دارند. مسئولیت مدنی در تعدد اسباب طولی در فضای مجازی با دنیای واقعی متفاوت است و اصل بر نظریه سبب عرفی است و در تعدد اسباب عرضی اصل بر اشتراک مسئولیت است. در خصوص رویه قضایی در مورد توزیع مسئولیت در فرض تعدد اسباب در فضای مجازی نیز باید گفت که رویه قضایی درمورد توزیع مسئولیت در فضای مجازی با توجه به بازیگران مختلف، قابل تفکیک است و در مورد اشخاص حقیقی اصل بر مسئولیت عرفی مبتنی بر تقصیر و در مورد اشخاص حقوقی و واسطه‌های اینترنتی اصل بر مسئولیت مطلق و بدون تقصیر می‌باشد.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/59/46