پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 5 1402 09 10 Systematizing the Elimination of Conflicts of Evidence in the Principles of Jurisprudence نظام مند سازی رفع  تعارض قرائن در اصول فقه 204 227 10.61838/ FA روح الله آهنگران گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. جمشید معصومی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مجید وزیری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1402/04/01 <p>Conflicts of evidence in the science of principles of jurisprudence are among the most important and complex issues in analyzing manifestations and discovering the serious intention of the legislator. Although the Usul tradition has provided rules for the preference of manifestations in the general and specific, absolute and restricted, and conflicting reports sections, an independent and systematic section that monitors all types of evidence (verbal, current, status, verbal, etc.) in the form of a hierarchical system has not been compiled. This research, with the approach of "Principles of Contemporary Jurisprudence" and based on the six-axis typology of evidence - origin (legal, rational, customary, sensory), power of influence (definite and presumed), form (literal, non-literal), connection and separation (connected, disconnected), semantic function (usage, specific, concept, personal, typical), and jurisprudential application (contextual and complementary) - seeks to design a hierarchical system to resolve the conflict of evidence. The main innovation of the research is in adding the axis of jurisprudential application as the connection point of the axes and designing a step-by-step algorithm to systematize the preference process; an algorithm that first resolves the unstable conflict with the customary plural and then, in the event of a conflict, the preference rules are applied based on the levels of authority, the potentiality of emergence, rational and religious preferences, and the contextual/complementary ratio. The findings show that this multi-layered framework not only elevates the conflict of evidence from the level of personal preferences to the level of scientific rules, but also has the ability to adapt to complex jurisprudential and contemporary issues.</p> <p>تعارض قرائن در علم اصول فقه از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مسائل در تحلیل ظهورات و کشف مراد جدی شارع است. سنت اصولی هرچند در ابواب عام و خاص، مطلق و مقید و تعارض اخبار قواعدی برای ترجیح ظهورات ارائه کرده، اما باب مستقل و منظمی که همه‌ی اقسام قرائن (لفظی، حالیه، مقامیه، لبّی و …) را در قالب یک نظام سلسله‌مراتبی رصد کند، تدوین نشده است. این پژوهش با رویکرد «اصول فقه مقارن» و مبتنی بر سنخ‌شناسی شش‌محوری قرائن ـ منشأ (شرعی، عقلی، عرفی، حسی)، قدرت تأثیرگذاری (قطعی و ظنی)، هیأت (لفظی، غیرلفظی)، اتصال و انفصال (متصل، منفصل)، وظیفه معنایی (صارفه، معیّنه، مفهمه، شخصی، نوعی)، و کاربست فقهی (زمینه‌ای و مکمل) ـ در پی طراحی نظامی سلسله‌مراتبی برای رفع تعارض قرائن است. نوآوری اصلی پژوهش در افزودن محور کاربست فقهی به‌عنوان نقطه اتصال محورها و طراحی الگوریتم مرحله‌به‌مرحله برای نظام‌مندسازی فرآیند ترجیح است؛ الگوریتمی که ابتدا تعارض غیرمستقر را با جمع عرفی رفع می‌کند و سپس در صورت استقرار تعارض، قواعد ترجیح بر پایه مراتب حجیت، اقوائیت ظهور، مرجحات عقلایی و شرعی، و نسبت زمینه‌ای/مکمل اعمال می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که این چارچوب چندلایه نه‌تنها تعارض قرائن را از سطح ترجیحات شخصی به سطح قواعد علمی ارتقا می‌دهد، بلکه قابلیت انطباق بر مسائل پیچیده فقهی و مقارن را نیز داراست.</p> https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/649/362