پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 تابستان 1405 1405 04 01 Analysis of Legal and Executive Barriers in Iraq’s Environmental Regulatory System تحلیل موانع حقوقی و اجرایی نظام تنظیم‌گری زیست‌محیطی عراق 1 18 10.61838/ FA خلیل ابراهیم جلود ال جلود دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران لیلا رئیسی استاد تمام، گروه حقوق بین‌الملل عمومی، واحد اصفهان( خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران جعفر ناصر عبدالرضا استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه کربلا، کربلا، عراق زینب پورخاقان شاهرضایی استادیار، گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 1404 05 08 In recent years, Iraq’s environmental protection system has faced serious challenges due to population growth, industrial activities, and the consequences of war and political instability. Although numerous laws and regulations—such as the Environmental Protection and Improvement Law enacted in 2009—and Iraq’s accession to international environmental agreements have been established, major deficiencies in legal and administrative systems have made the achievement of essential environmental objectives difficult. From a legal perspective, the principal challenges include weak coordination among legislative bodies, ineffective enforcement of laws, incomplete regulations, ambiguous responsibilities, and overlapping mandates of key institutions. Using a descriptive–analytical method, the author concludes that, at the macro-management level, factors such as insufficient financial resources and human capital, weak oversight mechanisms, administrative corruption, ineffective monitoring and evaluation systems, and limited public participation have severely constrained the proper implementation of environmental laws and policies. Furthermore, Iraq’s unique political conditions—characterized by frequent changes in leadership, persistent insecurity, and external influences—have created significant obstacles to the development of stable institutions. Achieving effective environmental governance in Iraq therefore requires comprehensive reform of legal frameworks, enhancement of institutional capacity, promotion of transparency and accountability, and the establishment of strong coordination among key national and international stakeholders. در سال‌های اخیر، سیستم حفاظت از محیط زیست عراق به دلیل افزایش جمعیت، فعالیت‌های صنعتی و مشکلات ناشی از جنگ و ناآرامی‌های سیاسی، با مشکل مواجه شده است. اگرچه قوانین و مقررات زیادی مانند قانون حفاظت و بهبود محیط زیست از سال ۲۰۰۹ میلادی و پیوستن کشور عراق به توافق‌نامه‌های بین‌المللی محیط زیست ایجاد گردیده است، اما مشکلات عمده‌ای در سیستم‌های حقوقی و مدیریتی، دستیابی به اهداف مهم زیست‌محیطی را دشوار نموده است. از دیدگاه حقوقی، چالش‌های اصلی شامل ارتباط ضعیف بین گروه‌های قانون‌گذار، اجرای ضعیف قوانین، مقررات ناقص، مسئولیت‌های نامشخص و تداخل نقش‌های سازمان‌های مهم می‌باشد. نگارنده با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسیده است که در سطح مدیریت کلان، مشکلاتی مانند کمبود بودجه و نیروی انسانی کافی، وجود نظارت ضعیف، فساد در ادارات، سیستم‌های ناکارآمد برای بررسی پیشرفت و عدم مشارکت اشخاص جامعه، اجرای صحیح قوانین و سیاست‌های زیست‌محیطی را دشوار نموده است. علاوه بر این، وضعیت سیاسی منحصر به فرد کشورعراق که شامل تغییرات مکرر در رهبری، ناامنی مداوم و تأثیرات خارجی می‌باشد، موانع قابل توجهی را برای توسعه نهادهای پایدار ایجاد نموده است. برای پیاده سازی حاکمیت مؤثر زیست‌محیطی در کشورعراق، بررسی و بهبود سیستم‌های حقوقی، افزایش توانایی‌های نهادها، تشویق به شفافیت و مسئولیت‌پذیری و تضمین ارتباط خوب بین طرف‌های ملی و بین‌المللی مهم می‌باشد.

https://www.csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/660/371